ĐƯA TOÁN HỌC ĐẾN GẦN CUỘC SỐNG QUA CHUYÊN ĐỀ ỨNG DỤNG ĐẠO HÀM TẠI TRƯỜNG THPT MƯỜNG LAY

Thứ sáu - 30/10/2026 04:27

Chiều ngày 24/10/2026, lúc 14 giờ, tại phòng học 11B1, Nhóm Toán Trường THPT Mường Lay tổ chức buổi sinh hoạt chuyên môn với chủ đề “Ứng dụng đạo hàm để giải quyết một số vấn đề liên quan đến thực tiễn” – môn Toán lớp 12. Chuyên đề do cô Nguyễn Thị Hương thực hiện, hướng tới đổi mới phương pháp dạy học, phát triển tư duy và nâng cao năng lực vận dụng kiến thức toán học vào cuộc sống cho học sinh.

Chiều ngày 24/10/2026, lúc 14 giờ, tại phòng học 11B1, Nhóm Toán Trường THPT Mường Lay tổ chức buổi sinh hoạt chuyên môn với chủ đề “Ứng dụng đạo hàm để giải quyết một số vấn đề liên quan đến thực tiễn” – môn Toán lớp 12. Chuyên đề do cô Nguyễn Thị Hương thực hiện, hướng tới đổi mới phương pháp dạy học, phát triển tư duy và nâng cao năng lực vận dụng kiến thức toán học vào cuộc sống cho học sinh.
Trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, việc gắn kiến thức với thực tiễn là định hướng quan trọng nhằm phát triển phẩm chất và năng lực người học. Đối với môn Toán lớp 12, đạo hàm không chỉ là công cụ nghiên cứu sự biến thiên của hàm số, xác định cực trị, giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất mà còn có nhiều ứng dụng thiết thực trong sản xuất, kinh doanh, thiết kế và đời sống. Xuất phát từ yêu cầu đó, chuyên đề tập trung khai thác những tình huống gần gũi, giúp học sinh nhận thấy ý nghĩa và giá trị ứng dụng của kiến thức toán học.
Điểm nổi bật trong nội dung chuyên đề là hệ thống bài toán thực tiễn đa dạng, được lựa chọn từ những lĩnh vực quen thuộc như kinh tế, sản xuất, nông nghiệp và thiết kế. Tiêu biểu là các bài toán xác định giá bán sản phẩm để đạt lợi nhuận cao nhất, lựa chọn số lượng máy móc nhằm tối thiểu hóa chi phí sản xuất, tính toán kích thước khu vườn để tiết kiệm vật liệu làm hàng rào hay xác định mức sử dụng phân bón phù hợp nhằm nâng cao sản lượng cây trồng. Những tình huống này góp phần làm rõ vai trò của đạo hàm như một công cụ hỗ trợ tìm kiếm phương án tối ưu trong thực tế.
Thông qua nội dung chuyên đề, cô Nguyễn Thị Hương nhấn mạnh quy trình vận dụng kiến thức đạo hàm để giải quyết vấn đề: nhận diện tình huống thực tiễn, xác định các đại lượng và điều kiện ràng buộc, thiết lập hàm số, sử dụng đạo hàm để tìm phương án tối ưu, sau đó kiểm tra và đánh giá tính hợp lý của kết quả. Đặc biệt, việc phân biệt kết quả tối ưu theo mô hình toán học với tính khả thi trong thực tế là yêu cầu cần thiết, giúp học sinh hình thành tư duy khoa học và khả năng vận dụng kiến thức linh hoạt.

Cô Nguyễn Thị Hương trình bày nội dung chuyên đề ứng dụng đạo hàm vào thực tiễn.

Chuyên đề cũng đặt ra định hướng đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh. Thay vì chỉ ghi nhớ công thức và thực hiện các phép tính, học sinh cần được tạo cơ hội phân tích tình huống, xây dựng mô hình toán học, lựa chọn phương pháp giải quyết, trình bày và bảo vệ phương án của mình. Qua đó, từng bước phát triển các năng lực đặc thù môn Toán như tư duy và lập luận, mô hình hóa, giải quyết vấn đề và giao tiếp toán học.
Bên cạnh nội dung chuyên môn, buổi sinh hoạt là dịp để giáo viên Nhóm Toán chia sẻ kinh nghiệm, nghiên cứu cách lựa chọn bài toán phù hợp với trình độ học sinh, hướng dẫn học sinh chuyển tình huống thực tế thành bài toán toán học và đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá.

Giáo viên Nhóm Toán trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn sau phần báo cáo.

Chuyên đề “Ứng dụng đạo hàm để giải quyết một số vấn đề liên quan đến thực tiễn” góp phần khẳng định vai trò của sinh hoạt chuyên môn trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy, thúc đẩy tinh thần đổi mới và sáng tạo của đội ngũ giáo viên Trường THPT Mường Lay. Quan trọng hơn, chuyên đề lan tỏa thông điệp: Toán học không chỉ nằm trên những trang sách mà còn là công cụ hữu ích giúp học sinh tư duy, khám phá và giải quyết các vấn đề của cuộc sống, góp phần thực hiện hiệu quả mục tiêu giáo dục phát triển phẩm chất, năng lực người học.

Tác giả: Tổ Toán - Tin